(nie)Jednolitość haftu kaszubskiego

Polska jest krajem bardzo bogatym w kultury regionalne. Jedną z bardziej popularnych grup są Kaszubi, którzy znajdują się najbliżej nas. Nierozerwalnie z tradycją tego regionu jest związany tradycyjny haft, który jest jego najbardziej rozpowszechnioną dziedziną sztuki. Jego początki szacuje się na XIII-XVI w. Do powstania haftu kaszubskiego przyczyniły się zakonnice z dwóch zakonów: żukowskich norbertanek i żarnowieckich benedyktynek. W celu ocalenia tradycyjnego wzornictwa oraz technik i kolorystyki wykonywanych ozdób na przełomie XIX i XX wieku powstało kilka szkół, których nazwy zwykle pochodzą od miejsca ich powstania.

Szkoła żukowska

Szkoła haftu żukowskiego jako jedyna po „rozłamie” zachowała tradycję poklasztorną. Wyszywany jest on w siedmiu kolorach, którymi są: trzy odcienie niebieskiego, żółty, czerwony, zielony oraz czarny. Charakterystycznym elementem dla tego haftu jest występowanie czerwonej (może być też w innym kolorze) róży. Szkoła żukowska jest rygorystyczna, co do swoich elementów. Nie można bowiem zmieniać dowolnie kolorystyki wzorów. Warto pamiętać, że przy tworzeniu wzoru haftu żukowskiego należy zachować proporcje jego elementów oraz o tym, że obok siebie nie powinny występować motywy w tym samym kolorze.

https://czec.pl/pl/p/Plakat-kaszubski-haft-zukowski-A2/1906

Szkoła wdzydzka

Haft wdzydzki powstał już na początku XX wieku jednakże w trakcie I wojny światowej działalność hafciarska na tym terenie ustała. Odrodziła się na nowo w 1925 r. Do jego wykonania stosuje się barwy podstawowe (czyli te występujące w hafcie żukowskim) oraz parę innych: odcienie pomarańczu i brązu, pastele, morele oraz róże. Łącznie występuje w nim nawet do siedemnastu kolorów. Haft wdzydzki jest bardzo bogaty w kolorystykę oraz ilość motywów w nim występujących, wśród których najczęściej występują: tulipan zwany „łbem”, cebula, makówka, szyszka, bławatek, słoneczko z liśćmi.

https://allegro.pl/folk-magnes-wzory-kaszubskie-haft-wdzydzki-i6874297300.html

Szkoła pucka

Haft pucki zaczął rozwijać się w okresie międzywojennym. Nawiązuje on do haftu żarnowieckiego. Podobnie jak w hafcie żukowskim występuje w nim siedem barw, z tym, że są to: trzy odcienie niebieskiego (aż po granat), przygaszona czerwień, ciemna zieleń, słoneczny żółty oraz czarny. Jego charakterystyczne motywy to: mikołajek nadmorski, sieć, fale, bławatek i koniczynka.

https://www.ceneo.pl/56895539

Szkoła wejherowska

Haft wejherowski powstał po II wojnie światowej, a dokładniej w 1957 roku. W jego wzorach można dostrzec dużo więcej koloru czerwonego i żółtego niż w poprzednich szkołach. Czerwień i żółć bywają jaskrawe, a tradycyjne trzy odcienie niebieskiego kończą się na granatowym. W hafcie wejherowskim występuje wiele nowych motywów, którymi są: dalia, chryzantema, groszek, bez, aster, pąk hiacyntu oraz kąkol.

http://przemieni.50webs.com/kultura/hafty.html

Szkoła tucholska

Haft tucholski powstał w połowie lat sześćdziesiątych XX w. w Tucholi. Należy on do pięknych, ale jednocześnie bardzo trudnych haftów. Trudność jego wykonania polega na tym, że w jego kolorystyce występuje co najmniej jedenaście kolorów złota i bursztynu. Wprowadzenie tej kolorystyki nawiązywać ma do dawnego złotogłowia. Charakterystyczne motywy haftu tucholskiego to: stokrotka, storczyk, róg obfitości, kilka rodzajów chabru, makówka, niezapominajka.

Źródło: HAFT KASZUBSKI. Seria ABC. Edmund Szymikowski Wyd.Region

Szkoła borowiacka

Hafciarki z ośrodka tucholskiego, które nie były przywiązane do siedmiu kolorów zaczęły komponować wzory używając motywów z różnych szkół. Haft borowiacki charakteryzuje się delikatnością i płynnością linii, a kolory, które używa się do jego wykonania to: jasnożółty, słoneczny żółty, złoty przyćmiony, złoty brąz, złoty oliwkowy, pomarańczowy, brązowy. Wyróżniającymi motywami dla niego są węzełki (kropki) oraz podzielone na pół płatki kwiatów (margerytek czy niezapominajek). Motywy haftu borowiackiego nawiązują do szkoły żukowskiej dlatego oprócz barwy niewiele różnią się od siebie.

https://www.ceneo.pl/56120373

 

Szkoła słupska

Haft słupski powstał najpóźniej, a jego wzory nie nawiązują do tradycji hafciarskiej, ponieważ takiej nie było na tym terenie. Motywy, które zawiera pochodzą w dużej mierze z wzorów znajdujących się na meblach, ceramice czy sprzętach gospodarstwa domowego, których części wyłowiono w trakcie pogłębiania rzeki Słupi. Kolory występujące w tym hafcie to: cztery odcienie niebieskiego (od błękitu do granatu), żółć, brąz, jasna i ciemna zieleń. Jego charakterystycznymi motywami są: stylizowane tulipany, róże, niezapominajki, wisienki, margerytki, bratki, dzikie wino, piwonie, palmety i gwiazdy morskie.

https://czec.pl/pl/p/Plakat-haft-kaszubski-szkola-slupska-A2/2756

bibliografia: Edward Szymikowski Haft kaszubski, Gdynia 2014

 pocztówka pochodzi ze strony http://www.haft.slupsk.edu.pl/

Powiązane posty

Dodaj komentarz