„Kogel mogel”, jako polski supersystem rozrywkowy

Film pt. Kogel mogel w latach 80. XX wieku cieszył się ogromną popularnością. Przedstawiał realia życia w Polsce w tamtych latach z dużym naciskiem na różnice między świtem wsi i dużego miasta. 


Młoda dziewczyna – Kasia, pochodząca z niewielkiego Grabowa, w którym się wychowała, i gdzie jej rodzice mają gospodarstwo, po zdanej maturze planuje udać się na studia do Warszawy, co uniemożliwiają jej rodzice oznajmiający jej, że za kilka dni wychodzi za mąż za Stasia  Kolasę, którego sami dla niej wybrali. Zdesperowana dziewczyna w przeddzień ślubu ucieka do Warszawy, gdzie zaczyna się dla niej nowe, nieznane dotychczas życie. Możliwość na utrzymanie się w dużym mieście otrzymuje przez przypadek od kobiety, która właśnie poszukiwała opiekunki dla wymagającego wnuka.

Nie będę bardziej przybliżać historii filmu, ponieważ zakładam, że każdy, kto zajrzał w ten artykuł doskonale wie, o co w filmie chodzi. Zatem wróćmy do tytułu artykułu. Wspomniałam w nim o supersystemie rozrywkowym. Wypadałoby więc wytłumaczyć, czym on jest. Supersystem rozrywkowy to sieć intertekstualna, która wykorzystuje w sobie postaci „rzeczywiste” lub fikcyjne pochodzące z kultury popularnej oraz stwarza taką historię, która przyciągnie do siebie widza mimo jego wieku, płci, subkultury. Powstaje on w oparciu o franczyzę oraz opowiadanie transmedialne. Nas interesuje to drugie: nie jest opowieścią skończoną, można rozwijać ją i kontynuować, a przede wszystkim jest rozwijana przez różne rodzaje tekstów kultury. Aby zrozumieć taką opowieść trzeba dotrzeć do każdej części ją przedstawiającej.

Nasz film w pewnej części uważam za taki system. Mały, ale jednak. Dlaczego tak sądzę? A mianowicie, dlatego że po trzydziestu latach od nakręcenia jego drugiej części o nazwie Galimatias powstała trzecia. Wszystko na pozór fajne, ale nie jeden widz chciałby wiedzieć, co działo się przez ten czas z bohaterami filmu, w jaki sposób zmarł stary Solski, dlaczego Kasia rozwiodła się z mężem, jak doszło do tego, że Barbara Wolańska została sex coachem, co stało się z wybrednym Piotrusiem i jak dorastało dziecko Kasi. Film opowiada jedynie o tym, co dzieje się w tym momencie po tych wszystkich minionych latach i jako odbiorcy czujemy się nienasyceni wiedzą, którą spowodowała ta pustka. Jednak mimo wszystko z pomocą przychodzi nam autorka filmu – Ilona Łepkowska, tworząc książkę Tu jest jakby luksusowo, która przedstawia w skrócie losy bohaterów filmu.

Osobiście polecam najpierw przeczytać książkę, a dopiero później zabrać się za oglądanie Miszmasz, czyli Kogel mogel 3, ponieważ wtedy nie odczuje się tej pustej przestrzeni wywołanej niewiedzą na temat życia bohaterów. Ale właśnie na tym polega supersystem rozrywkowy w oparciu o opowiadanie transmedialne.

Dodaj komentarz